Tôi muốn được sử dụng một câu hỏi khác để trả lời cho câu hỏi ở trên. Câu hỏi đó là: “Chúng ta sẽ được gì khi mua Microsoft Windows XP (chứ không phải Windows Vista)?”, cho dù việc nếu mua Microsoft Windows XP chưa phải là phương án triệt để nhằm thoát khỏi sự lệ thuộc vào những phần mềm thông dụng của Microsoft.
Nếu mua Windows XP thì tỷ lệ vi phạm bản quyền sẽ thực sự giảm ít nhất là gấp 4 lần so với việc mua MS Office với cùng một số tiền bỏ ra. Lý do đơn giản là giá của một bản Windows chỉ bằng một phần tư giá của một bản MS Office, và nó còn được cộng thêm một số lượng nhất định các máy tính được mua từ các nhà cung cấp là OEM của Microsoft, nghĩa là những máy đã có cài đặt sẵn Windows XP có bản quyền. Trong khi nếu mua MS Office thì tỷ lệ giảm vi phạm bản quyền lại chỉ có thể tính trên chính các máy tính đã cài sẵn Windows XP (hoặc các phiên bản Windows khác) này, còn tại tất cả các máy khác vẫn vi phạm bản quyền như thường do MS Office chỉ có thể chạy được trên Windows. Mục đích lớn nhất của Chính phủ để giảm nhanh tỷ lệ vi phạm bản quyền như vậy là không đạt được như mong muốn nếu tính trên số lượng đầu máy tính.
Với Windows XP, việc hỗ trợ mở rộng (extended support) còn được kéo dài tới hết năm 2011. Như vậy còn đủ thời gian chuẩn bị nếu muốn chuyển đổi toàn phần sang Linux.
Nếu mua Windows XP thì hoàn toàn có thể có nhiều lựa chọn khác nhau để sử dụng các bộ phần mềm văn phòng như MS Office, OpenOffice.org, StarOffice..., các phần mềm cơ bản khác như trình duyệt web Firefox (thay thế cho Internet Explorer), Thunderbird (thay thế cho Outlook hoặc Outlook Express) và nhiều phần mềm tự do nguồn mở khác có thể chạy được trên Windows mà không bị trói buộc vào Microsoft.
Nếu mua Windows XP thì không ai phải bận tâm nhiều tới định dạng tài liệu “mở” OOXML của MS Office 2007 và có thể sáng suốt mà bỏ phiếu “KHÔNG” cho nó vì nhiều khiếm khuyết chứa đựng bên trong đặc tả kỹ thuật của nó bị nhiều quốc gia trên thế giới phản đối mặc dù “việc bỏ phiếu chống OOXML không phải là việc chống lại Microsoft!” và “Nếu đề nghị của Microsoft (về OOXML) bị từ chối thì nó sẽ có ảnh hưởng buộc Microsoft sử dụng định dạng tài liệu mở ODF”, mà điều này rõ ràng là có lợi cho tất cả những ai đang và sẽ sử dụng MS Office, trong đó có người sử dụng Việt Nam, như Mark Shuttleworth đã phân tích.
Nếu mua Windows XP thì việc xây dựng tiêu chuẩn về định dạng tài liệu mà ta đang và sẽ phải xây dựng cho khung tương hợp quốc gia hay chuẩn và kiến trúc cho các ứng dụng chính phủ điện tử Việt Nam sẽ không bị rơi vào thế khó khăn như bây giờ khi mà cả thế giới đều hướng tới việc chọn tiêu chuẩn mở đã có ODF vì tính tương hợp của các hệ thống thông tin trong tương lai. Hàng loạt chính phủ các nước trên thế giới đã công nhận địng dạng tài liệu mở ODF là tiêu chuẩn quốc gia như Mỹ, Ý, Bỉ, Pháp, Phần Lan, Nauy, Tây Ban Nha, Nhật và hàng loạt các quốc gia khác đang có xu hướng đi theo con đường đó như Đan Mạch, Croatia, Balan, Brazil, Malaysia...
Nếu mua Windows XP thì không ai bị mang tiếng đã bỏ tiền để mua một sản phầm đang bị nhiều nước tẩy chay, thậm chí những nước quanh ta như chính phủ Malaysia đã khuyến cáo không sử dụng từ hơn 2 năm nay trong các tài liệu về khung tương hợp quốc gia của họ.
Nếu mua Windows XP thì chắc hẳn việc ứng dụng các bộ phần mềm văn phòng tự do nguồn mở như OpenOffice.org và cả tiêu chuẩn định dạng văn phòng ODF đã được thừa nhận là một tiêu chuẩn ISO có thể sẽ dễ dàng có được sự đồng thuận hơn để thay thế bộ phần mềm văn phòng MS Office với định dạng OOXML với nhiều lỗi trong đặc tả kỹ thuật và chưa được ISO công nhận.
Nếu mua Windows XP thì chắc giới công nghệ thông tin khó có thể có bất đồng như bây giờ?
Nếu mua Windows XP thì lòng tin vào một bộ phận những người ra quyết định chiến lược về công nghệ thông tin và truyền thông nước nhà khó có thể bị ảnh hưởng như bây giờ?
Liệu những cái mất như vậy có lớn và có đáng hay không? Câu trả lời còn bỏ ngỏ đối với lãnh đạo các Bộ Khoa học Công nghệ và Bưu chính Viễn thông.
Và còn nữa, nói như vậy không có nghĩa là lần sau Windows XP sẽ được mua thay cho MS Office!
Trần Lê
